Typowe oznakowanie przewodów i kabli powinno zawierać szereg niezbędnych informacji, dzięki którym możliwa stanie się ich późniejsza identyfikacja. Dokładną zawartość takiego opisu znajdziemy w licznych normach, które precyzują przepisy w tym zakresie, jednak standardowe znakowanie powinno zawierać oznaczenie producenta, rok i miesiąc wykonania, rodzaj medium, do którego zostały wykonane przewody, najistotniejsze parametry dla różnego rodzaju elementu oraz inne informacje, które mogły zostać ustalone pomiędzy użytkownikiem a wykonawcą znakowania. Samo oznakowanie musi być przede wszystkim czytelne i jednocześnie zrozumiałe dla różnych odbiorców (stąd m.in. międzynarodowe normy), a jednocześnie trwałe i odporne na wszelkie niekorzystne warunki, jakie mogą panować w danym środowisku pracy. Na standardowym oznaczniku znajdziemy przede wszystkim cyfry i litery oraz symbole elektryczne, choć coraz częściej odchodzi się od nich w kierunku kodów kreskowych, a nawet identyfikacji za pomocą transponderów RFID.

Etykiety

Jedną z najpopularniejszych form znakowania przewodów są etykiety występujące zarówno w postaci do opisu ręcznego (ze wstępnie nadrukowanymi oznaczeniami alfanumerycznymi i ze specjalnym pisakiem), jak i w całości drukowane. Najczęściej mamy do czynienia z etykietami samoprzylepnymi, samolaminującymi lub owijanymi wokół przewodu (dlatego wielkość etykiety uzależniona jest od średnicy przewodu), choć etykiety mogą być wykorzystywane do znakowania powierzchni o różnych kształtach. Występują także etykiety z flagami – z cienkim elementem mocującym owijanym wokół przewodu oraz większym z informacjami, a także specjalne kieszenie, w które wkłada się wydrukowaną etykietę. Najczęściej etykiety wykonane są z poliestru, choć można spotkać także inne tworzywa sztuczne, a nawet etykiety kartonowe czy papierowe. W przypadku etykiet przyklejanych ważny jest odpowiedni dobór kleju w zależności od materiału, na którym umieszczana będzie etykieta (najczęściej wykorzystywane są akryle bądź preparaty kauczukowe).

Wysoką jakość druku zapewniają zwłaszcza drukarki termotransferowe (specjalny rodzaj druku na taśmie termotransferowej). Uzyskany w ten sposób nadruk charakteryzuje się ponadto wysoką odpornością m.in. na wilgoć, promieniowanie UV, pyły oraz inne środki chemiczne, a grafika ma wysoką rozdzielczość.

Znaczniki termokurczliwe

Ten rodzaj znakowania wykorzystuje nieprzylepne, zadrukowywane koszulki (rurki) termokurczliwe, które są ciasno owijane wokół przewodów, co zapewnia maksymalną ochronę i izolację oraz trwałą identyfikację. Konstrukcja pozwalająca na owinięcie pełnego obwodu przewodu umożliwia szybką i trwałą identyfikację.
Inną grupę produktów stanowią szyldy identyfikacyjne, które stosuje się do znakowania kabli czy węży o dużych średnicach bądź wiązek przewodów (mocowane wzdłuż, a nawet wszerz), a także w przypadku wysokich wymogów przeciwpożarowych.

Znakowanie laserowe

Technologia znakowania laserowego pozwala na szybkie i trwałe oznaczenie różnych elementów instalacji przemysłowej. Lasery umożliwiają oznaczenie różnych rodzajów materiałów, w tym także tworzyw sztucznych, nie uszkadzając ani nie osłabiając samego materiału. Dzięki temu struktura oznaczonego materiału pozostaje wciąż odporna na różnego rodzaju niekorzystne czynniki zewnętrzne.

Oznaczenia w warunkach ekstremalnych

W niektórych przypadkach instalacje narażone są na oddziaływanie skrajnie szkodliwych czynników, w tym np. bardzo wysokiej temperatury, długotrwałej wilgoci, chemicznych substancji, a także narażone są na uszkodzenia mechaniczne. Wówczas odpowiednią trwałość oznaczenia zapewniają jedynie np. specjalnie tłoczone szyldy ze stali nierdzewnej i kwasoodpornej, które mocowane są przy użyciu specjalnych opasek bądź nitów, a także specjalne laminaty, które zabezpieczają standardowe etykiety.

Jakie oznaczniki wybrać?

Wybór odpowiedniego rodzaju znacznika do przewodów, kabli czy aparatury elektrycznej to naturalnie indywidualna kwestia, która może zależeć od wielu różnych czynników. Jednak pierwszym kryterium wyboru powinien być moment przeprowadzenia znakowania. Jeżeli wykonujemy go jeszcze przed podłączeniem instalacji, wówczas powszechnie stosowanym rozwiązaniem są oznaczniki przewlekane o zamkniętym kształcie, które nakłada się przy użyciu specjalnego aplikatora. Specjalnie wyprofilowane wnętrze sprawia, że można zastosować jeden rozmiar do przewodów o różnej średnicy.

Jeśli natomiast oznaczenia nakładane są już na podpięte kable, wówczas optymalnym rozwiązaniem są np. otwarte oznaczniki zatrzaskowe, które mogą być instalowane ręcznie (np. za pomocą opaski zaciskowej) lub przy użyciu specjalnego urządzenia.

Kolejnym krokiem dopiero powinien być dobór znacznika do konkretnej aplikacji. W tym momencie ważne jest ustalenie jego wielkości czy kształtu, by nie wystawał poza obrys znakowanego przedmiotu (zwiększa to ryzyko jego odklejenia), materiału dopasowanego do panujących w danym pomieszczeniu warunków (np. większa odporność na promieniowanie UV czy dużą wilgotność) i innych istotnych elementów (np. wzmocnienia przed uszkodzeniem mechanicznym). Tylko właściwa analiza konkretnej sytuacji i wykorzystanie nowoczesnych form znakowania pozwolą uzyskać najlepszy efekt w postaci trwałego i czytelnego oznakowania.